مرتضى مطهرى

36

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

اسلامى ، يكى از طرحهاى سيد براى چاره‌جويى دردهاى موجود بود . خود سيد عملًا با مستبدان زمان درگيرى داشت ، مريدان خود را به مبارزه تحريك مىكرد ، تا آنجا كه قتل ناصرالدين شاه به تحريك او منتسب شد . 2 . مجهز شدن به علوم و فنون جديد . ظاهراً سيد در اين زمينه هيچ اقدام عملى از قبيل تأسيس و تشكيل مدرسه يا انجمنهاى علمى انجام نداده ، همان بوده كه در خطابه‌ها و نوشته‌هاى خود مردم را مىخوانده است . 3 . بازگشت به اسلام نخستين و دور ريختن خرافات و پيرايه‌ها و ساز و برگهايى كه به اسلام در طول تاريخ بسته شده است . بازگشت مسلمانان به اسلام نخستين از نظر سيد به معنى بازگشت به قرآن و سنت معتبر و سيرهء سلف صالح است . سيد در بازگشت به اسلام تنها بازگشت به قرآن را مطرح نكرده است ، زيرا او به خوبى مىدانست كه خود قرآن رجوع به سنت را لازم شمرده و بعلاوه او به خطرات « حَسْبُنا كِتابُ اللَّه » كه در هر عصر و زمانى به شكلى بهانه براى مسخ اسلام شده است كاملًا پى برده بود . 4 . ايمان و اعتماد به مكتب . سيد در نشريات و خطابه‌هاى خود كوشش داشت مسلمانان را عميقاً مؤمن سازد كه اسلام قادر است به عنوان يك مكتب و يك ايدئولوژى ، مسلمانان را نجات و رهايى بخشد و به استبداد داخلى و استعمار خارجى پايان دهد و بالاخره به مسلمانان عزت و سعادت ارزانى دارد . مسلمانان بايد مطمئن باشند كه براى تأمين سعادت خود نياز به مكتب ديگر ندارند و نبايد به جانب مكتب ديگر دست دراز كنند . از اين رو در آثار و نوشته‌هاى خود به ذكر مزاياى اسلام مىپرداخت از قبيل اعتبار دادن به عقل و برهان و استدلال ، و از قبيل اينكه تعليمات اسلام بر اساس شرافت فرد انسانى و قابليت او براى رسيدن به هر تعالى به استثناى نبوت است ، و از قبيل اينكه اسلام دين علم است ، دين عمل و سختكوشى است ، دين جهاد و مبارزه است ، دين اصلاح و مبارزه با فساد و امر به معروف و نهى از منكر است ، دين عزت و عدم قبول ذلت است ، دين مسئوليت است و . . . سيد مخصوصاً روى توحيد اسلامى و اينكه اسلام توحيد را جز بر مبناى يقين برهانى پذيرفته نمىداند و اينكه توحيد برهانى و استدلالى ريشه‌سوز همهء عقايد باطله است ، تكيهء فراوان داشت و معتقد بود جامعه‌اى كه معتقد باشد اساسىترين